Tiểu Sử

Phạm Công Thiện: The Revolutionary Mind of Vietnamese Philosophy and Poetry ​

Phạm Công Thiện – nhà triết học, thi sĩ, và hành giả tâm linh Việt Nam hiện đại.
Cuộc đời và tác phẩm ông là hành trình tìm kiếm tự do tuyệt đối, nơi triết học hiện sinh gặp Phật học, thơ ca và tinh thần nổi loạn.

​“Tư tưởng Cách mạng của Triết học và Thi ca Việt Nam”

1 tháng 6, 1941
Phạm Công Thiện sinh tại Mỹ Tho, Nam Bộ, Việt Nam, trong một gia đình thiên Chúa giáo. Ngay từ nhỏ, ông cho thấy dấu hiệu của một trí tuệ độc đáo.

16 tuổi
Ông thông thạo ít nhất năm ngôn ngữ phương Tây (Anh, Pháp, Nhật, Hoa, Tây Ban Nha), và hiểu Sanskrit và Latin — một thành tựu phi thường đối với tuổi thiếu niên. Năm 1957, ông xuất bản cuốn “Anh ngữ tinh âm” – từ điển Anh ngữ tinh giản, sớm được chú ý trong giới học thuật trẻ.

Khoảng 19 tuổi
Ông bắt đầu viết và hoàn thiện bản thảo cho Ý thức mới trong văn nghệ và triết học, tác phẩm xử lý triết học hiện sinh theo ngôn ngữ văn học độc đáo – định hướng tư tưởng rất mới mẻ cho giới trẻ miền Nam.

Giữa thập niên 60
Ông viết các bài luận triết học quan trọng, trong đó có Tiểu luận về Bồ Đề Đạt Ma – Tổ sư Thiền Tông, phản ánh sự kết hợp giữa tư tưởng Phật giáo và triết lý phương Tây – mở hướng mới cho phong trào tư tưởng miền Nam trước 1975.

Giảng viên và lãnh đạo tại Đại học Vạn Hạnh
Ở tuổi 25, ông trở thành giảng viên triết học tại Viện Đại học Vạn Hạnh (Sài Gòn), sau đó trưởng phân khoa Văn học và Khoa học Nhân văn. Ông cũng là người sáng lập và biên tập tạp chí Tư Tưởng – diễn đàn tranh luận tư tưởng hàng đầu lúc bấy giờ.

Cuối thập niên 60
Ông liên tiếp xuất bản nhiều tác phẩm ghi dấu:

  • Im lặng hố thẳm
  • Hố thẳm của tư tưởng
  • Mặt trời không bao giờ có thực
  • Ngày sinh của rắn
  • Trời tháng Tư
  • Bay đi những cơn mưa phùn

Những tác phẩm này thể hiện sự giao thoa giữa hiện sinh phương Tây, Phật học và thơ ca, khẳng định vị thế ông là một trong những tư tưởng gia khác biệt và sâu sắc nhất thời đại.

1970
Ông rời Việt Nam và bắt đầu sự nghiệp học thuật quốc tế. Ở Pháp, ông giảng dạy triết học tại Université du Mirail (Toulouse) và tiếp tục nghiên cứu suốt thập niên 70. Sau đó, sang Hoa Kỳ (1983), ông giảng dạy Phật học tại College of Buddhist Studies, Los Angeles, sống và viết trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt.

Trong giai đoạn này, ông đào sâu vào triết lý Phật học và tầng sâu tâm linh trong nhiều tác phẩm mới:

  • Đi cho hết một đêm hoang vu trên mặt đất (1988)
  • Sự chuyển động toàn diện của tâm thức trong tư tưởng Phật giáo (1994)
  • Triết lý Việt Nam về sự vượt biên (1995)
  • Tinh túy trong sáng của đạo lý Phật giáo (1998)

Tư tưởng của ông lan rộng trong cộng đồng triết học và Phật học quốc tế.

Sang đầu thế kỷ 21, nhiều tác phẩm của ông được tái bản ở Việt Nam và hải ngoại, thu hút sự quan tâm của độc giả trẻ và các nhà nghiên cứu tư tưởng khắp nơi. Ông được xem là cầu nối giữa triết học Tây phương và triết học – thiền học Đông phương.

8 tháng 3, 2011 – Houston, Texas (Hoa Kỳ)
Phạm Công Thiện ra đi ở tuổi 71 sau một đời cống hiến không ngừng cho văn học, triết học và Phật học. Ông để lại một di sản sâu rộng về tư tưởng độc đáo, thơ ca giàu cảm xúc và những tác phẩm vẫn được nghiên cứu, tranh luận và yêu thích.

Di sản & Ảnh hưởng

với Phạm Công Thiện, giá trị nằm ở ảnh hưởng tư tưởng, không phải huy chương.

Hiện tượng trí thức miền Nam thập niên 1960

Ý thức mới trong văn nghệ và triết học (1965) tạo chấn động lớn.
Được xem là một trong những tiếng nói tư tưởng nổi bật nhất của thế hệ trẻ Sài Gòn trước 1975.

Ảnh hưởng xuyên thế hệ






Tác phẩm được tái bản nhiều lần sau 2000.
Được nghiên cứu, tranh luận trong nhiều diễn đàn văn học và triết học.
Được xem như “nhà tư tưởng nổi loạn” của văn học Việt Nam hiện đại.

Vai trò trong Phật học hải ngoại




Là giảng viên trẻ tuổi về triết học và Phật học.
Ảnh hưởng mạnh đến sinh viên và trí thức Phật giáo miền Nam.
Giảng dạy Phật học tại Hoa Kỳ.
Kết nối triết học hiện sinh phương Tây với Thiền học Đông phương.